Kind wordt 18 jaar: de financiële gevolgen en tips voor ouders 

Steeds meer jongeren blijven thuis wonen nadat ze 18 jaar worden. Dat is begrijpelijk: studentenkamers zijn schaars, huren zijn hoog en studeren kost veel geld. Toch kan deze fase onverwachte financiële gevolgen hebben voor ouders. Zodra een kind 18 jaar wordt, stoppen namelijk verschillende financiële regelingen. Tegelijkertijd blijven veel kosten bestaan, en komen er soms zelfs nieuwe kosten bij.

Honderden euro’s minder wanneer kind 18 jaar wordt

Volgens recent onderzoek van het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud) komen veel gezinnen hierdoor in de knel wanneer het kind 18 jaar wordt. Sommige gezinnen gaan er zelfs tussen de 300 en 700 euro per maand op achteruit. Dit gaat bijvoorbeeld om alleenstaande ouders in de bijstand. Voor iedere ouder geldt dat het volwassen worden van het kind financiële gevolgen heeft. 

Onze budgetcoaches merken dat veel ouders hier pas mee geconfronteerd worden wanneer het moment daadwerkelijk aanbreekt. In dit artikel leggen we uit waarom gezinnen financieel in de problemen kunnen komen wanneer een kind 18 wordt en thuis blijft wonen, en wat je als ouder kunt doen om grip te houden op de situatie.

Kind wordt 18 jaar: waarom dat financiële gevolgen heeft voor ouders

Voor ouders kan het tegenstrijdig voelen: je kind wordt volwassen en financieel zelfstandig, maar dat heeft financiële gevolgen wanneer je kind nog thuis woont. De kosten verdwijnen namelijk niet zomaar. 

Sterker nog: voor veel gezinnen wordt het financieel juist even puzzelen, omdat er ook minder geld binnenkomt.

Kinderbijslag stopt

Wanneer je kind 18 wordt, stopt de kinderbijslag automatisch. Dit was jarenlang een vast bedrag dat elk kwartaal binnenkwam. Als dat ineens wegvalt, merk je dat direct in je budget. Voor sommige gezinnen valt daarnaast ook nog eens het kindgebonden budget weg. 

Eventueel minder huurtoeslag

Heb je een thuiswonend kind dat 18 jaar wordt en een inkomen heeft? Dan wordt zijn of haar inkomen vanaf de achttiende verjaardag meegenomen in het berekenen van de huurtoeslag. Dit betekent dat jij eventueel minder huurtoeslag zal ontvangen. 

Via Toeslagen.nl kan je berekenen wat er met de hoogte van je toeslagen gebeurt als jouw kind 18 jaar wordt.

De kosten blijven gewoon bestaan

Het lastige is dat de uitgaven voor je kind niet ineens verdwijnen .Je kind woont nog thuis, eet mee, gebruikt energie en heeft vaak studiekosten. 

Daarnaast moet je kind vanaf 18 jaar zelf een zorgverzekering afsluiten en premie betalen. In de praktijk gebeurt het regelmatig dat ouders (een deel van) deze kosten betalen.

Financiële druk binnen het gezin als kind 18 jaar wordt

Wanneer het gezinsinkomen daalt, kan er financiële druk ontstaan binnen het huishouden. Sommige ouders moeten opnieuw puzzelen met hun maandbudget, terwijl hun kind nog studeert of een laag inkomen heeft.

Gezinnen kunnen hierdoor in een lastige situatie terechtkomen:

• Ouders hebben minder inkomen door het wegvallen van toeslagen;
• Kinderen hebben nog onvoldoende inkomen om volledig zelfstandig te zijn;
• De kosten in het huishouden blijven gelijk.

Een kind kan meer werken om financieel bij te kunnen dragen, maar dit kan gevolgen hebben voor de studie van het kind. Jongeren die veel moeten werken om thuis financieel te helpen, hebben vaak minder tijd om zich volledig op hun opleiding te richten.

Begin op tijd met praten over geld

Veel ouders vinden het lastig om met hun kind over geld te praten. Toch is het belangrijk om niet te wachten tot het laatste moment. Uit ervaring blijkt dat gesprekken vlak voor of na de 18e verjaardag vaak meer stress geven. Er moet dan ineens veel geregeld worden en dat kan de druk op het gesprek vergroten. 

Het helpt om kinderen al eerder mee te nemen in hoe geld thuis werkt. Laat bijvoorbeeld zien wat boodschappen per maand kosten, hoeveel energie, internet of verzekeringen kosten en hoe een huishoudbudget eruitziet. Het geeft ook een mooie gelegenheid om van jongs af aan te leren hoe je kunt sparen en budgetteren.  

Door je kind hierin mee te nemen, ontstaat er meer begrip voor de financiële situatie thuis. En kun je eenmaal rond de 18e verjaardag open gesprekken voeren over de financiële veranderingen. Vind je deze gesprekken inderdaad lastig? Spreek dat ook gewoon uit. Open en eerlijk zijn helpt vaak om het onderwerp bespreekbaar te maken. Soms kan het ook helpen om samen met een budgetcoach naar de situatie te kijken en het gesprek in alle rust te voeren.

Financiële verantwoordelijkheid stopt niet bij 18 jaar 

Hoewel je kind vanaf 18 jaar financieel zelfstandig wordt, betekent dat niet dat je als ouders geen verantwoordelijkheid meer hebt. Volgens de wet hebben ouders namelijk een onderhoudsplicht tot het 21e levensjaar. Dat betekent dat je als ouder moet bijdragen aan zaken zoals levensonderhoud en studie. 

Tegelijkertijd is het belangrijk dat jongeren zich bewust zijn van de financiële gevolgen van hun keuzes. Vanaf 18 jaar kunnen zij namelijk bijvoorbeeld zelf abonnementen afsluiten, achterafbetaaldiensten gebruiken, leningen aangaan en contracten ondertekenen. Als betalingen niet op tijd worden gedaan, kan er al snel sprake zijn van schulden. 

Ook kan er dan een registratie ontstaan bij het Bureau Krediet Registratie (BKR). Zo’n registratie kan later gevolgen hebben voor onder andere het afsluiten van een lening, een telefoonabonnement of zelfs het krijgen van een hypotheek. Het is daarom verstandig om dit ook met je kind te bespreken.

Praktische financiële tips voor ouders als kind 18 jaar wordt

Gelukkig zijn er verschillende manieren om de financiële overgang rond het 18e levensjaar beter op te vangen.

1. Breng de financiële veranderingen in kaart

Veel ouders weten niet precies hoe hun inkomen verandert wanneer hun kind 18 wordt.

Controleer daarom op tijd:

• Wanneer de kinderbijslag stopt;
• Of het kindgebonden budget verandert;
• Wat voor invloed het heeft op je toeslagen;
• Welke nieuwe kosten erbij komen;
• Wat dat betekent voor je maandbudget.

Zo kom je niet voor verrassingen te staan.

2. Maak een nieuw huishoudbudget

Wanneer het inkomen verandert, is het verstandig om het huishoudbudget opnieuw te bekijken.

Breng alle inkomsten en uitgaven hiervoor overzichtelijk in kaart. Vaak ontdek je dan waar nog ruimte zit om te besparen of anders met geld om te gaan.

3. Overweeg kostgeld

Veel gezinnen spreken af dat een volwassen kind dat thuiswoont kostgeld betaalt. Dit is een bijdrage aan de kosten van het huishouden.

Het hoeft geen hoog bedrag te zijn, maar kan helpen bij de maandelijkse lasten. Daarnaast leert een jongere hiermee ook om financieel verantwoordelijkheid te nemen.

Budgetcoaching kan helpen

Wanneer inkomsten dalen en kosten blijven bestaan, kan dat stress opleveren binnen het gezin. Dat kan leiden tot spanningen tussen ouders en kinderen. Door op tijd inzicht te krijgen in de financiële situatie en samen oplossingen te zoeken, voorkom je dat geldzorgen een te grote rol gaan spelen in het gezin.

Tip: lees ook het artikel dat we eerder schreven ‘Mijn kind wordt 18 jaar: dit verandert er en moet er geregeld worden’. 

Merk je dat het lastig is om overzicht te houden in alle veranderingen? Of lukt het niet om het huishoudbudget weer in balans te krijgen? Dan kan budgetcoaching helpen.

Onze budgetcoaches ondersteunen ouders bijvoorbeeld bij het inzichtelijk maken van de (nieuwe) situatie, overzicht krijgen over de inkomsten en uitgaven en het opstellen van een realistisch budget.

Werkgevers die samenwerken met Budgetcoach.nl bieden hun medewerkers de mogelijkheid om hierover in vertrouwen met een budgetcoach te praten. Samen kijken we naar de financiële veranderingen rondom de 18e verjaardag van je kind en zorgen we weer voor overzicht en rust in je financiën.

Een nieuwe fase voor het gezin

De 18e verjaardag van je kind is een moment om trots op te zijn. Maar het is ook het begin van een nieuwe fase, waarin financiële verantwoordelijkheden veranderen. Door inzicht te krijgen in wat er verandert – en door samen open over geld te praten – kun je veel financiële stress voorkomen.

En merk je dat het toch lastig wordt? Dan is het goed om te weten dat je er niet alleen voor staat. Onze budgetcoaches helpen je graag om weer grip te krijgen op je geldzaken.