Mijn kind wordt 18 jaar: dit verandert er en moet er geregeld worden

“Mijn kind wordt 18 jaar.” Het is een mijlpaal waar ouders trots op mogen zijn en die we zelf als ouders herinneren als de dag van gisteren! Het betekent echter ook dat er heel wat zaken gaan veranderen, zowel voor jou als ouder als voor je kind. Je kind, dat eigenlijk (bijna) volwassen is, wordt namelijk financieel zelfstandig. Daar komen ineens veel meer verantwoordelijkheden bij kijken en dat kan financiële risico’s hebben.

Het is dan ook niet gek dat onze budgetcoaches zorgen over de 18de verjaardag en de zelfredzaamheid van de kinderen vaak terughoren van ouders. In dit artikel gaan we in op wat er verandert als je kind 18 jaar wordt en wat er geregeld moet worden. 

Hulp bij zorgen over kind dat 18 jaar wordt

Heb jij een werkgever die Budgetcoach.nl heeft ingeschakeld om budgetcoaching aan te bieden aan medewerkers? Dan kunnen we je ook door onderstaande informatie meenemen in een persoonlijk gesprek en direct zaken regelen indien dat mogelijk is. Wel zo fijn, want er komt als ouder een hoop op je af en dan moet je maar net weten waar je moet zijn. 

Werkgever? Deel dit artikel met je medewerkers om ze op de hoogte te stellen. Maak een afspraak via dit formulier als je nog niet met ons samenwerkt maar werkende ouders wilt helpen bij deze belangrijke mijlpaal. 

Wat verandert er als je kind 18 wordt?

We noemden het al even: vanaf de achttiende verjaardag is je kind officieel financieel zelfstandig. Dat betekent onder andere dat je kind:

• Zelf een zorgverzekering moet afsluiten (en betalen);
• Zorgtoeslag kan aanvragen;
• Een studiefinanciering of DUO-lening kan regelen;
• Zelf contracten mag afsluiten (telefonie, huur) zonder ouderlijke borgstelling – dit verhoogt aansprakelijkheid;
• Zelf abonnementen kan afsluiten;
• En zelf verantwoordelijk is voor schulden.

Hoewel je kind zelf aansprakelijk is voor alles hij of zij doet, is in artikel 395a boek 1 Burgerlijk Wetboek opgenomen dat ouders totdat hun kind 21 jaar is, onderhoudsplicht hebben. Als ouder dien je het kind financieel te ondersteunen in het levensonderhoud zoals onderdak, eten en studie.

Let op: kinderbijslag en kindgebonden budget stopt

Voor jou als ouder betekent het daarnaast dat de kinderbijslag en eventueel het kindgebonden budget automatisch stoppen, mits deze nog niet gestopt zijn omdat je kind studiefinanciering heeft aangevraagd. Dit betekent dat je minder inkomen hebt; voor alleen al de kinderbijslag gaat het om €409,21 per kwartaal (per 1 juli 2025). 

Kinderbijslag stopt vanaf de eerste dag van het kwartaal waarin het kind 18 jaar wordt. Heb je geen recht meer op kinderbijslag, dan ontvang je ook geen kindgebonden budget meer.

En dat terwijl de uitgaven voor je kind (boodschappen, verzorging etc.) niet opeens zijn afgenomen. Dit kan voor ouders daarom financiële druk opleveren, waar onze budgetcoaches je goed bij kunnen helpen. Samen onderzoeken jullie dan waar je kosten kunt besparen of welke regelingen je kinderen kunnen treffen. 

Ook belangrijk: eventueel kinderalimentatie

Alleenstaande ouders die kinderalimentatie ontvangen, moeten vanaf het moment dat je kind 18 jaar wordt de kinderalimentatie betalen aan het kind! Dit geld moet elke maand overgemaakt worden op hun bankrekening. Kinderen hebben tot hun 21ste levensjaar recht op de kinderalimentatie. Als je kind voor zijn of haar 21ste levensjaar een fulltime baan heeft, kunnen jullie in overleg beslissen eerder te stoppen. 

Regelzaken bij 18 jaar

Rond de 18e verjaardag zijn er een paar belangrijke zaken die geregeld moeten worden. Zo is het handig om de Berichtenbox app te downloaden op de telefoon van je kind en de e-mailnotificaties aan te zetten zodat je kind geen belangrijke digitale post van de overheid mist. 

Hiervoor is het wel nodig om een DigiD te hebben, die kinderen vanaf hun 14e zelf mogen aanvragen en gebruiken. Deze hebben ze bijvoorbeeld ook nodig bij het invullen van de belastingaangifte, die ze vanaf hun 18e zelf moeten doen, maar waar je als ouder natuurlijk wel bij kan helpen.

Op andere regelzaken zoals het uitzoeken van een zorgverzekering en aanvragen van toeslagen gaan we hieronder uitgebreid op in.

Zorgverzekering uitzoeken

Je kind heeft uiterlijk tot 1 maand na de 18de verjaardag de tijd om zelf een zorgverzekering uit te kiezen en aan te vragen. Je kind is natuurlijk niet verplicht om een zorgverzekering aan te vragen bij jouw verzekeraar. 

Vanaf het moment dat er premie betaald moet worden, is het aan je kind om de premie te betalen (en betalingsachterstanden en boetes te voorkomen). Als er sprake is van gemaakte zorgkosten, moet je kind ook het verplichte eigen risico betalen. 

Het is erg lastig voor een 18-jarige om te weten welke zorgverzekering je moet nemen: wel of geen aanvullende verzekering en hoe hoog je het eigen risico zet. Studenten hebben over het algemeen weinig inkomen en zullen dan ook vaak kiezen voor een zo goedkoop mogelijke verzekering. Maar is dat wel altijd de beste keuze? Als je veel gebruikmaakt van zorg is het verstandiger om voor een aanvullende verzekering te kiezen. Voor jou als ouder is het handig om jouw kind hierover te informeren. 

Zorgtoeslag aanvragen

Een basiszorgverzekering kost inmiddels €144 per maand (2025). Dat is erg veel geld voor studenten. Voor personen die niet voldoende inkomen hebben, bestaat er zorgtoeslag.

Jouw kind heeft recht op zorgtoeslag als:

• Het 18 jaar of ouder is,
• Een Nederlandse zorgverzekering heeft,
• Het inkomen onder de (gezamenlijke) inkomensgrens ligt (let op: studiefinanciering wordt niet gezien als inkomen!),
• Het de Nederlandse nationaliteit of een geldige verblijfsvergunning heeft,
• En het (gezamenlijke) vermogen niet te hoog is.

Goed om te weten daarbij is dat: 

• Het inkomen van je kind niet hoger mag zijn dan €39.719 (2025). Heeft je kind een (toeslag)partner? Dan mag het inkomen samen niet hoger zijn dan €50.206 (2025) perjaar.
• Het vermogen van je kind mag niet hoger zijn dan €141.896 (2025), of met toeslagpartner €179.429 (2025).
• De maximale zorgtoeslag in 2025 is €129,50 per maand zonder toeslagpartner. Voor toeslagpartners geldt een maximale zorgtoeslag van €242,60 per maand.

De oplettende lezer ziet al dat de zorgtoeslag niet de volledige kosten voor de zorgverzekering dekt. Bovenop deze €14,50 aan verzekeringskosten komen doorlopende kosten die binnen het eigen risico vallen en waar je kind mee rekening moet houden, bijvoorbeeld voor een bril en/of lezen. De pil is ook niet altijd meer gratis vanaf je 18de.

Tegemoetkoming of studiefinanciering

Via DUO heeft je kind de mogelijkheid om studiefinanciering of tegemoetkoming aan te vragen. Hoe hoog de studiefinanciering of tegemoetkoming is, hangt onder andere af van de leeftijd, opleiding en of je kind je nog thuis woont.

Als je kind 18 jaar is en op het vmbo, havo of vwo zit dan kan je een tegemoetkoming in de scholingskosten aanvragen. Je moet dan voldoen aan de volgende voorwaarden:

• Je kind volgt een vmbo, havo, vwo, lwoo, praktijkonderwijs, vso (tot 20 jaar) of vavo opleiding
• Je kind heeft de Nederlandse nationaliteit of verblijfsvergunning type II, III, IV of V. Heeft je kind een andere vergunning of kom je uit een EER-land of Zwitserland? Dan moet je een aparte aanvraag indienen. Je krijgt geen vergoeding voor reiskosten. Dit geldt alleen voor mbo, hbo of universiteit opleidingen.

De tegemoetkoming gaat in vanaf het eerste kwartaal na je 18de verjaardag. De tegemoetkoming is een gift. Heb je problemen met je ouders, dan wordt het een lening.

Als je een mbo, hbo of universiteit opleiding volgt, kan je recht hebben op studiefinanciering. Voor MBO studenten gaat de studiefinanciering in vanaf het eerste kwartaal na de 18de verjaardag. Voor HBO- en Universiteitsstudenten gaat de studiefinanciering in vanaf de start van je opleiding, ook als je nog geen 18 jaar bent.

Studiefinanciering bestaat uit verschillende onderdelen, zoals basisbeurs, aanvullende beurs, studentenreisproduct, rentedragende lening en collegegeldkrediet (alleen voor hbo en universiteit). Je kind bepaalt zelf welke onderdelen hij of zij aanvraagt. DUO geeft zelf de tip om altijd de aanvullende beurs aan te vragen: de organisatie berekent dan ieder jaar automatisch of je kind er recht op heeft.

Bekijk alle bedragen betreffende de studiefinanciering hier. Op de website van DUO is nog veel meer informatie te vinden over dit onderwerp.

Inschrijving sociale huurwoning en huurtoeslag

De leeftijdsgrens voor het huren van een sociale huurwoning is doorgaans 18 jaar. Sociale huurwoningen zijn beschikbaar voor een kleine groep van de samenleving. Huren in de vrije sector is voor veel studenten onmogelijk om te betalen. Ook het kopen van een woning wordt steeds lastiger omdat er een huizentekort is. Ons advies is om je kind zich gelijk te laten inschrijven zodra het 18 jaar wordt, omdat er vaak lange wachttijden zijn.

Studenten zijn vaak nog minderjarig als ze starten met een studie en hebben soms ook lange reistijden. Voor het huren van een studentenkamer is er geen leeftijdsgrens.

Er bestaat een tegemoetkoming in de huurkosten; de huurtoeslag. Onder bepaalde voorwaarden kan je kind huurtoeslag aanvragen. De huurtoeslag wordt dan elke maand rond de 20ste op hun bankrekening gestort. De hoogte van de huurtoeslag is afhankelijk van de hoogte van de huur, medebewoners, inkomen, leeftijd en vermogen.

Belangrijkste voorwaarden huurtoeslag: 

• Je kind is 18 jaar of ouder;
• Het huurt een zelfstandige woonruimte, waarbij de huur niet hoger is dan € 900,07 (2025).
• Zijn alle medebewoners van je kind jonger dan 23 jaar? Dan mag de huur niet hoger zijn dan €477,20 (2025.)
• Het vermogen van je kind is niet te hoog.
• Je kind betaalt de huur en kunt dit aantonen met bankafschriften.
• Je kind en medebewoners staan bij de gemeente ingeschreven op het woonadres.
• Hoe hoog het inkomen van je kind mag zijn, hangt af van de huur, de leeftijd en de samenstelling van het huishouden.

Gekort op jouw huurtoeslag als ouder?

Heb je juist een thuiswonend kind dat 18 jaar wordt en een inkomen heeft? Dan wordt zijn of haar inkomen ook meegenomen in het berekenen van de huurtoeslag. Dit betekent dat jij eventueel minder huurtoeslag zal ontvangen. 

Via Toeslagen.nl kan je berekenen wat er met de hoogte van je toeslagen gebeurt als jouw kind 18 jaar wordt. Mijn tip is om deze berekening al ruim van te voren te maken, en een goede schatting van het inkomen van je kind, zodat je al op tijd weet wat je maandelijks kwijt zal raken aan toeslagen. Ook kan je dan alvast met je kind bespreken of hij of zij (eventueel) kostgeld moet gaan betalen.

Geen toezicht meer op bankrekeningen van je kind

Als je bankrekeningen hebt voor je kind, staan deze rekeningen netjes in het overzicht bij jouw bankrekeningen. Erg handig om zo het uitgeefgedrag van je kind een beetje in de gaten te kunnen houden.  Vanaf de 18de verjaardag vervalt dit inzicht. 

Als je een spaar- of beleggingsrekening hebt geopend op naam van je kind, ben jij wettelijk vertegenwoordiger van deze spaarrekening. Zodra je kind 18 jaar wordt vervalt deze regeling en heb jij geen toezicht op de bankrekeningen van je kind meer. Dit houdt in dat de rekening ook vrijgegeven wordt aan je kind. 

Als je vanaf de geboorte van je kind hebt gespaard of belegd kan hier een leuk bedrag op staan waar jouw kind ineens zeggenschap over krijgt. En dat terwijl niet ieder kind van 18 jaar met bijvoorbeeld een paar duizend euro overweg kan. Of in elk geval niet altijd uit zal geven aan zaken waar jij als ouder voor gespaard hebt.

Financiële educatie is daarom erg belangrijk; begin hier zo vroeg mogelijk mee. 

Financiële educatie als kind 18 jaar wordt

Het is belangrijk om even stil te staan bij de impact die deze stap naar volwassenheid heeft. Niet alleen op praktisch gebied, maar ook op emotioneel gebied. Voor jou als ouder, maar ook zeker voor je kind is het spannend om opeens financieel zelfstandig te zijn. 

Het is goed om hier als ouders voor de verjaardag over in gesprek te gaan. Om hem of haar hierop voor te bereiden met praktische tips en waardevolle informatie, maar ook om te laten weten dat je kind altijd om hulp kan vragen. Het is daarbij ook belangrijk om aan te geven op welke manier je als ouder een financieel vangnet kan zijn, en op welke manieren juist niet. 

Dit is ook een ideaal moment om je kind meer te leren over sparen, budgetteren en investeren. Bijvoorbeeld door samen een budget op te stellen aan de hand van de te verwachten uitgaven (zoals de zorgverzekering en aansprakelijkheidsverzekering) en de maandelijkse inkomsten (zoals een bijbaantje en DUO-lening). Vind je het als ouder zelf ook lastig om een budget op te stellen? Neem dan contact op met één van onze budgetcoaches via jouw werkgever. Die kan je helpen bij het opstellen van een eigen budget en meer delen over wat belangrijk is rondom financiële educatie.

Wat elke 18-jarige moet weten over sparen, budgetteren en investeren

Wat wil je jouw kind sowieso meegeven bij het gesprek? Dit zijn de belangrijkste feiten over sparen, budgetteren en investeren. 

Sparen is de basis van financiële zekerheid. 

• Bouw een financiële buffer op (minstens 3 maanden aan vaste lasten).
• Bedenk doelen: zoals een reis of grote aankoop.
• Zet automatisch elke maand een vast bedrag op de spaarrekening, ook als het maar een klein bedrag is. 

Budgetteren geeft grip op je geld.

• Maak een overzicht van inkomsten en uitgaven.
• Gebruik eventueel de 50/30/20-regel: 50% gaat naar noodzakelijke uitgaven (huur, eten), 30% naar wensen (uitgaan, kleding) en 20% naar sparen en investeren.
• Bekijk eens in de zoveel tijd of je goedkoper uit bent met andere verzekeringen en of je abonnementen hebt die je niet gebruikt.

Met investeren bouw je sneller vermogen op.

• Investeer alleen geld dat je minstens 5 jaar kunt missen.
• Begrijp het verschil tussen sparen en beleggen.
• Pas op voor beleggings ‘guru’s’ op social media en crypto hypes die je niet helemaal begrijpt.

Tot slot: voorbereid de 18 jaar tegemoet

De 18de verjaardag van je kind is een mijlpaal om te vieren, maar ook het startsein van een geheel nieuwe fase met tal van verantwoordelijkheden. Voor je kind, maar ook voor jou als ouder. Van zorgverzekering tot studiefinanciering: het is veel om in één keer te overzien.

Gelukkig sta je er niet alleen voor. Werkgevers die samenwerken met Budgetcoach.nl bieden hun medewerkers de mogelijkheid om vragen over dit soort situaties in vertrouwen te bespreken met een professionele budgetcoach. Samen kijken we naar wat er geregeld moet worden, waar mogelijke knelpunten zitten en hoe je je daar slim op kunt voorbereiden.

Het is van belang om alle nieuwe kosten in een overzicht op te maken, zodat direct duidelijk is wat er maandelijks binnenkomt en uitgaat. Ook daar kan een budgetcoach bij helpen. Als ouder zijnde kun je ook vervolgens je eigen maandoverzicht delen, zodat je kind begrijpt wat voor financiële consequenties het heeft als jij als ouder(s) zijnde het met wat minder moet doen. Er ontstaat dan wederzijds begrip, wat wellicht later veel discussies kan schelen over bijvoorbeeld kleedgeld. 

Wil je weten wat wij voor jou of jouw organisatie kunnen betekenen? Neem contact met ons op via dit formulier. Want financiële zorgen thuis hebben invloed op het werk en andersom. Samen zorgen we voor rust, overzicht en grip op geld – voor jou én je kind.