Verjaring van schulden: wat is de verjaringstermijn en hoe werkt het?

Sommige mensen denken dat een schuld vanzelf verdwijnt als ze lang genoeg niets betalen, omdat elke schuld een verjaringstermijn heeft. In werkelijkheid ligt het anders. Het verjaren van een schuld betekent dat een schuldeiser na een wettelijke termijn geen juridische stappen meer mag ondernemen om de schuld te innen. De schuld zelf blijft bestaan, maar de druk van een gerechtelijke procedure verdwijnt.

In dit uitgebreide artikel lees je wat verjaring van schulden inhoudt, welke termijnen er gelden, maar ook waarom een verjaring in de praktijk zelden voorkomt. Daarnaast ontdek je welke stappen verstandig zijn als je vermoedt dat jouw schuld verjaard is. Tot slot leggen we uit hoe een budgetcoach helpt om grip te krijgen op je financiën.

Wat houdt verjaring van schulden in?

Elke schuld heeft een verjaringstermijn: een vastgestelde periode waarbinnen de schuldeiser actie onderneemt om betaling af te dwingen. Deze termijn verschilt per soort schuld. Loopt de termijn af zonder dat de schuldeiser actie onderneemt, dan verjaart de schuld. Na het verstrijken van de termijn mag de schuldeiser je niet meer dwingen om te betalen.

Het is niet zo dat de schuld hiermee zomaar verdwijnt, maar wel dat de schuldeiser niet meer naar de rechter kan stappen om de schuld te innen. Je behoudt de keuze om vrijwillig te betalen, bijvoorbeeld om een goede verstandhouding te behouden of een negatieve registratie weg te nemen. 

Wanneer gaat de verjaringstermijn lopen?

De start van de verjaringstermijn hangt af van de situatie. Soms begint de termijn op de dag dat de schuld ontstaat, zoals bij een lening of krediet. In andere gevallen start de termijn pas na het verstrijken van de afgesproken betalingstermijn. Bij onverschuldigde betalingen, zoals een verkeerd overgemaakt bedrag, gaat de termijn in op het moment dat de schuldeiser het ontdekt.

De wet bepaalt in sommige gevallen een specifiek startpunt, bijvoorbeeld bij belastingschulden of consumentenkoop. Het precieze moment waarop de termijn begint, is daarom belangrijk om te bepalen.

Wanneer verjaart een schuld?

Schulden verjaren als de schuldeiser de schuld een aantal jaar niet opeist. Dat wil zeggen dat je geen verzoek om betaling of een aanmaning krijgt. Hoe lang het duurt voor een schuld verjaart, hangt af van het type schuld. De termijn kan twee jaar zijn, maar ook twintig jaar.

Verjaringstermijnen per type schuld

Hieronder staat een overzicht van de meest voorkomende situaties:

• Algemene verjaringstermijn: 20 jaar.
• Belastingschuld: 3 tot 12 jaar. 
• Consumentenkoop (zoals acceptgiro): 2 jaar. Er is sprake van een consumentenkoop wanneer je iets koopt bij een organisatie. Als je dit product niet meteen betaalt, kan de verkoper twee jaar na het verstrijken van de betaaltermijn de schuld niet meer opeisen als hij tussendoor niet om betaling heeft gevraagd
• Leningen en kredieten: meestal 5 jaar.
• Periodieke betalingen (zoals huur of kopen op afbetaling): over het algemeen 5 jaar.
• Verkeerde betalingen (zoals te veel uitkering ontvangen of een onbedoelde storting op de bankrekening): 5 of 20 jaar, afhankelijk van de situatie.
• Schuld bij familie: 5 jaar, mits dit anders is afgesproken. Soms is bijvoorbeeld in het leencontract afgesproken dat je de lening terugbetaald wanneer je hiertoe in staat bent. De schuld kan dan nooit verjaren. 

Waarom het verjaren van een schuld in de praktijk zelden voorkomt

In theorie kan het gebeuren dat een schuld verjaart, maar in de praktijk gebeurt dit niet vaak doordat de schuldeiser actie onderneemt. Grote organisaties en overheidsinstanties hebben systemen die automatisch herinneringen sturen en incassotrajecten starten zodra een verjaringstermijn dreigt te verlopen.

Neem de belastingschuld bijvoorbeeld, de kans dat deze verjaart is bijzonder klein, omdat de Belastingdienst een automatisch systeem heeft dat een melding stuurt wanneer een schuld bijna verjaart. Ook banken, verzekeraars en veel andere partijen hebben dit soort systemen, waardoor je bijna altijd wel een aanmaning krijgt.

Incassobureaus nemen soms oude schulden over en sturen nieuwe aanmaningen. Door deze actieve aanpak blijft het aantal werkelijk verjaarde schulden laag.

Stuiting: als de verjaringstermijn opnieuw start

Als een schuldeiser contact opneemt, bijvoorbeeld door een aanmaning of betalingsherinnering te sturen, start de teller van de verjaringstermijn opnieuw. De schuldeiser kan de verjaring dus tegengaan. Dit heet ‘stuiting’. 

Het kan gebeuren dat de schuldeiser zegt contact met je gezocht te hebben, terwijl je niets hebt gehoord. In dat geval moet de schuldeiser bewijzen wel contact met je gezocht te hebben. Dat kan hij bijvoorbeeld als je een reactie op papier hebt gegeven of als de schuldeiser een aangetekende brief heeft verstuurd.

Gevolgen van een verjaarde schuld

Mocht een schuld toch verjaren, dan verdwijnt de mogelijkheid voor de schuldeiser om via de rechter betaling af te dwingen. Houd er wel rekening mee dat de schuld geregistreerd blijft staan bij het Bureau Krediet Registratie (BKR) als de schuldeiser er niet van bewust is dat de schuld is verjaard of dit niet doorgeeft. Dit heeft een negatieve invloed als je bijvoorbeeld een lening wilt afsluiten bij een bank. 

Het Juridisch Loket raadt aan de schuldeiser een brief te sturen met het verzoek om de BKR-registratie te verwijderen. Blijft reactie uit, dan ligt naar het Kifid of de rechter stappen voor de hand.

Wat te doen bij vermoeden van verjaren schuld

Bij een vermoeden dat een schuld verjaard is, loont het om bewijs te verzamelen. Vraag de schuldeiser naar de laatste actie die hij heeft ondernomen. Blijkt deze actie buiten de wettelijke termijn te vallen, dan bestaat de kans dat de schuld verjaard is. Juridisch advies via een advocaat of het Juridisch Loket helpt om dit te bevestigen en de juiste vervolgstappen te zetten.

Niets doen zorgt er niet voor dat een schuld verjaart

In de praktijk komt het dus bijna niet voor dat een schuld verjaart. Een schuld kan ook niet verjaren door simpelweg zelf niet te betalen. Post of e-mails niet openen en niet reageren op een verzoek tot betaling of op een aanmaning, kan uiteindelijk juist tot extra kosten leiden die je moet betalen. Rente en incassokosten lopen namelijk door zolang de schuld openstaat. Elke aanmaning of herinnering zet de termijn weer op nul, waardoor de schuld juist langer blijft bestaan.

Krijg je een verzoek om betaling binnen de verjaringstermijn, hoe laat dit ook is, dan is het daarom verstandig deze zo snel mogelijk te betalen.

Meer grip op je schulden?

Voorkomen dat een schuld uit de hand loopt, begint bij overzicht. Door inzicht te houden in openstaande bedragen, startdata en betalingsafspraken blijft de situatie beheersbaar. Open en tijdig contact met de schuldeiser biedt vaak ruimte voor een regeling.

Vroegtijdige actie voorkomt escalatie. Wie merkt dat het lastig wordt om rekeningen te betalen, schakelt beter direct hulp in.

Schakel hulp in van een budgetcoach

Heb je te maken met schulden of dreigende betalingsachterstanden? Wacht niet tot kosten verder oplopen of er beslag volgt op je inkomen. Bespreek je situatie met je werkgever en vraag om de inzet van Budgetcoach.nl.

Veel werkgevers bieden deze hulp graag aan om financiële problemen en stress bij medewerkers te verminderen. Met begeleiding van een budgetcoach herstel je het overzicht, maak je haalbare afspraken en werk je gericht aan een stabiele financiële toekomst.

Vraag vandaag nog aan je werkgever om contact op te nemen met Budgetcoach.nl en zet samen de eerste stap naar rust, overzicht en financieel herstel.

Werkgever? Neem contact met ons op

Voor werkgevers levert budgetcoaching voordeel op. Financiële stress bij werknemers zorgt voor minder productiviteit en meer verzuim. Door tijdig hulp in te zetten, blijven loonbeslagen uit en krijgt de werknemer ruimte om zich op het werk te richten.

Ben je werkgever en wil je medewerkers met schulden helpen en loonbeslagen verhelpen en zelfs voorkomen? We vertellen je graag meer over onze werkwijze en hoe je budgetcoaching preventief kunt inzetten. Samen kijken we hoe dit het beste past binnen jouw organisatie. Neem daarvoor contact op via dit formulier. 

Veelgestelde vragen over verjaring van schulden