Loonbeslag: wat werkgevers moeten weten en hoe budgetcoaching kan helpen

Een loonbeslag is om verschillende redenen iets wat werkgevers zo veel mogelijk willen voorkomen en zo snel mogelijk willen oplossen. Voor medewerkers die te maken krijgen met een beslaglegging op hun loon is dit namelijk een heftig en stressvol moment, dat ook invloed heeft op de productiviteit en het verzuim. Bovendien brengt het loonbeslag voor werkgevers veel druk met zich mee op het gebied van administratie en verplichtingen. 

We merken in de praktijk dat er bij HR-afdelingen nog weleens onrust is over de thema’s loonbeslag en ziekteverzuim. Ook bij de HR-adviseurs van grote bedrijven blijkt niet altijd duidelijk te zijn hoe een en ander in elkaar steekt. Logisch, want de regelgeving is complex en deze verandert bovendien regelmatig.

In dit artikel leggen we uit wat loonbeslag precies inhoudt, wat de rechten en plichten zijn van werkgevers en medewerkers, en hoe budgetcoaching helpt om een beslaglegging op loon op te lossen en in de toekomst zelfs te voorkomen.

Wat is loonbeslag?

Als iemand ondanks herhaalde herinneringen zijn factuur niet heeft betaald, kan uiteindelijk loonbeslag worden gelegd. Het woord zegt het al: beslag op loon. Er moet dus wel loon (of uitkering zijn). 

Bij loonbeslag wordt een deel van het salaris van een medewerker direct door de werkgever ingehouden en doorgestort naar de deurwaarder of schuldeiser. Dit gebeurt wanneer de medewerker zijn schulden niet meer kan aflossen en eerdere pogingen tot betalingsregelingen zijn mislukt. Als werkgever ben je verplicht hieraan mee te werken.

Omdat de schuldeiser kosten heeft gemaakt om tot loonbeslag te komen is de oorspronkelijke schuld verhoogd met deze kosten. Deze worden namelijk doorberekend aan de schuldenaar, aangenomen dat dit in de algemene voorwaarden van de schuldeiser staat. Met andere woorden: een relatief kleine schuld kan door bijkomende kosten snel uit de hand lopen. De schuldeiser schakelt een deurwaarder in om de schuldenaar te dwingen de totale kosten te laten betalen.

Van niet betaalde factuur tot loonbeslag

Kort samengevat verloopt het proces van openstaande factuur tot loonbeslag als volgt:

• Er wordt een herinnering gestuurd ongeveer 5 -10 dagen na het verstrijken van de betaaltermijn.
• Als ook de termijn van de herinnering verstreken is, kan een aanmaning worden gestuurd. Hierin is de tekst dwingender met een kortere betaaltermijn.
• Als ook die termijn is verstreken kan een sommatie worden gestuurd. Dit is de laatste kans om de factuur zonder bijkomende kosten te voldoen. Dit is dan ook de laatste kans om een betaalregeling af te spreken voor het oorspronkelijke bedrag. Voor een medewerker is het altijd verstandig om te reageren op een brief van de schuldeiser en de situatie uit te leggen.
• Als ook die termijn is verstreken, wordt een deurwaarder ingeschakeld. Een incassobureau int de schuld voor de oorspronkelijke schuldeiser en vanaf dan loopt het contact via het incassobureau. Een deurwaarder heeft nog iets meer bevoegdheden dan een incassobureau: zij mogen een dagvaarding uitbrengen, de woning ontruimen of beslag leggen. De kosten die een incassobureau of deurwaarder maakt worden in rekening gebracht bij de schuldenaar. In eerste instantie is dat (als richtlijn) 15% van de hoofdsom en de kosten die de schuldeiser heeft, omdat een incassobureau of deurwaarder wordt ingeschakeld.
• De deurwaarder doet bij de rechter een verzoek tot beslaglegging.

Beslagvrije voet

Als er sprake is van loonbeslag, mag nooit een volledig loon worden ingehouden. Een medewerker moet altijd een minimumbedrag overhouden om van te leven: de zogeheten beslagvrije voet. Als het inkomen van de medewerker lager is dan de beslagvrije voet, kan een beslaglegging op het loon in principe niet worden toegepast.

De hoogte van de beslagvrije voet is wettelijk vastgelegd en hangt af van de gezinssamenstelling en het inkomen van je medewerker. Het is minimaal 95% van de bijstandsnorm, maar kan ook hoger zijn als er bijvoorbeeld rekening wordt gehouden met de kosten voor de huur en zorgverzekering. 

Hoe zit het met loonbeslag op vakantiegeld?

Het loonbeslag geldt voor alle inkomsten boven de beslagvrije voet. Dit zijn dan ook de extra uitbetalingen naast het maandelijks loon zoals gratificaties en vakantiegeld. Als het maandelijkse loon echter lager is dan de beslagvrije voet mag niet op het gehele vakantiegeld beslag gelegd worden. De deurwaarder moet rekening houden met het gedeelte van de beslagvrije voet.

Verboden vormen van beslaglegging op loon

Niet op alle inkomsten mag beslag worden gelegd. Bepaalde toeslagen zijn wettelijk beschermd, omdat ze bedoeld zijn om noodzakelijke kosten te dekken.

Het is verboden beslag te leggen op:

• Huurtoeslag, behalve door de verhuurder of Belastingdienst
• Zorgtoeslag, behalve door de zorgverzekeraar of Belastingdienst
• Kindgebonden budget, behalve door de kinderopvang of Belastingdienst

De reden hiervoor is dat deze toeslagen bedoeld zijn om vaste lasten te betalen. Alleen de instanties waarvoor deze toeslagen bedoeld zijn, mogen ze inhouden.

Loonbeslag door de Belastingdienst

De Belastingdienst heeft een bijzondere positie ten opzichte van andere schuldeisers:

• Zij kan zonder tussenkomst van de rechter loonbeslag leggen.
• De Belastingdienst mag wél beslag leggen op huurtoeslag, zorgtoeslag en kindgebonden budget, mits er een schuld is bij de Belastingdienst.

Net als andere schuldeisers moet de Belastingdienst wel rekening houden met de beslagvrije voet.

Meerdere beslagleggers tegelijk

Soms dienen meerdere deurwaarders een beslaglegging op het loon in. Dat kan niet tegelijk uitgevoerd worden: er mag maar één beslag actief zijn. De deurwaarder die als eerste beslag legt, verdeelt de afdracht onder de verschillende schuldeisers. Hierbij wordt gekeken naar preferente schuldeisers, zoals de Belastingdienst en het UWV, die voorrang hebben op andere partijen.

Kan loonbeslag opgeheven worden?

Het loonbeslag is het uiterste middel van een schuldeiser om zijn schuld afgelost te zien. Zij zullen dit niet zomaar opheffen, omdat eerdere pogingen om zonder loonbeslag hun schuld afgelost te zien, niets opleverden.

Als het beslag op loon dan eenmaal is opgelegd is het moeilijk dit op te heffen. Het beste is om loonbeslag te voorkomen.

Dit kan door alsnog een betaalregeling af te (laten) spreken. Eventueel kan dit door een tussenpersoon gebeuren. Het is dan wel belangrijk dat de betaalregeling strikt wordt nagekomen. Anders bestaat het risico dat toch loonbeslag gelegd wordt.

Als het loonbeslag opgelegd is, resteert alleen een gang naar de instantie die het beslag heeft toegekend. Dit is vaak de rechter of voor overheidsinstanties de invorderingsambtenaar. Er zal dan aangetoond moeten worden dat loonbeslag een overdreven maatregel is. Maar dit mag niet te lichtvoetig worden opgenomen: de rechter of invorderingsambtenaar moet ervan overtuigd zijn dat de schuld ook zonder loonbeslag afgelost zal worden. Eerdere pogingen om de schuld zonder loonbeslag af te lossen zijn eerder immers niet gelukt.

Impact van beslaglegging loon op medewerkers en werkgevers

Voor werknemers betekent loonbeslag vaak schaamte, stress en financiële onzekerheid. Het leidt regelmatig tot verminderde werkprestaties, ziekteverzuim en concentratieproblemen.

Uit onderzoek van het Nibud blijkt dat loonbeslag deze vervelende consequenties kan hebben voor de organisatie:

• 20% afname van productiviteit van de medewerker;
• Gemiddeld loonbeslag duurt 6 tot 24 maanden;
• 7 dagen ziekteverzuim op jaarbasis;
• Totale kosten van de schulden bij de werknemer met een modaal inkomen €13.000 per jaar.

Voor werkgevers zelf zijn er andere uitdagingen:

• Verplichte administratieve handelingen en communicatie met deurwaarders.
• Risico’s bij fouten in de afdracht.
• Indirecte kosten door lagere productiviteit en verzuim van medewerkers.

Verplichtingen van de werkgever bij loonbeslag

Als beslag op loon toegekend wordt, wordt aan de werkgever een formulier gestuurd om informatie te verstrekken over de schuldenaar met betrekking tot het inkomen en de gezinssituatie. De werkgever is verplicht hieraan mee te werken. Als je dit niet doet, loop je het risico zelf gedagvaard te worden. De belangrijkste verplichting als werkgever is natuurlijk de beslagvrije voet overmaken naar de medewerker en de rest aan de deurwaarder. 

Hoe budgetcoaching hulp biedt bij loonbeslag

Onze budgetcoaches kunnen een uitkomst zijn voor medewerkers die te maken krijgen met loonbeslag of financiële zorgen hebben. Een budgetcoach helpt medewerkers:

• Inzicht te krijgen in inkomsten en uitgaven;
• Bewust te worden van uitgaven en gedrag;
• Verandering aan te brengen waar nodig;
• Bekend te maken met rechten op toeslagen of andere financiële voordelen;
• Betalingsachterstanden bespreekbaar te maken;
• Realistische regelingen te treffen met schuldeisers;
• Weer grip en rust te krijgen over hun financiën.

Praktijkvoorbeeld

Jenna, die net begon met een nieuwe baan als verkoopmedewerker, raakte het overzicht kwijt door oplopende rekeningen. Op het werk kon ze alleen maar denken aan de rekeningen die zich opstapelden en de zorgen namen toe.

Via Google kwam ze bij Budgetcoach.nl terecht: ze uitte haar zorgen en vroeg om wat tips. Wat zij alleen niet wist, is dat haar werkgever zich heeft aangesloten bij Budgetcoach.nl, waardoor zij een budgetcoachingstraject aan kon vragen. De drempel was begrijpelijk te hoog om direct hulp te vragen bij een nieuwe werkgever, dus toen ze hoorde dat haar nieuwe werkgever kosteloos en anoniem een budgetcoach traject vergoedde, was bij haar de opluchting erg groot.

Feit over schulden: mensen met schulden vragen vaak geen hulp of doen dit erg laat, vanwege schaamte of trots. Het duurt gemiddeld 5 jaar voordat iemand in beeld komt bij schuldhulpverlening. In die tijd is een veelal relatief kleine schuld bij 1 schuldeiser opgelopen tot een schuld van gemiddeld € 42.000 bij gemiddeld 13 schuldeisers.

Dapper dat Jenna toch op zoek is gegaan naar hulp en de schulden niet dusdanig ver heeft laten oplopen, daarmee is een beslag op het loon voorkomen!

Tips voor werkgevers om loonbeslag te voorkomen

Samen kiezen voor preventie is natuurlijk beter dan wachten op loonbeslag. Daarom delen we ook tips om loonbeslag te voorkomen.

Budgetcoaching als preventie

Budgetcoaches zijn er niet alleen voor medewerkers met loonbeslag, maar ook juist om te voorkomen dat er in de toekomst loonbeslag moet plaatsvinden. Budgetcoaching draait namelijk juist om het aanleren van vaardigheden: budgetteren, sparen, omgaan met verleidingen. Dit helpt medewerkers structureel financieel fit te worden, waardoor (herhaald) loonbeslag voorkomen wordt.

Bied laagdrempelige hulp

Als Jenna flyers of posters in de kantine had zien hangen en dat de aanvraag anoniem was, had zij direct een afspraak kunnen inplannen. Andere laagdrempelige manieren zijn; een (digitaal) briefje bij het loonstrookje met de tekst dat jij als werkgever een helpende hand biedt bij geldzorgen en hoe de medewerker een afspraak kan maken. Blijf tijdens (online) werkbesprekingen benoemen dat jullie organisatie zich inzet om de financiële zorgen bij medewerkers weg te nemen. Een klein gebaar, maar het maakt een enorm verschil.

Overstijg het taboe

Ook blijkt dat een HR-medewerker het niet altijd gemakkelijk vindt om een schuldensituatie bij een medewerker onder de aandacht te brengen. Er rust nog altijd een taboe op dit soort privéaangelegenheden. Terwijl de medewerker juist vaak niets liever wil dan het bespreekbaar maken. Maar tegelijkertijd vreest hij ook voor zijn baan en schaamt hij zich. Zorg er daarom voor dat je, vanuit je rol als HR-professional, dit onderwerp hoog op de agenda hebt staan.

Maak duidelijk beleid

Wanneer je ervoor zorgt dat je dit beleid goed op orde hebt, dan kun je daar al veel winst mee behalen en vanuit daar preventief werken. Door het onderwerp uit te dragen binnen de organisatie voelen de medewerkers die dit aangaat zich vrijer om te spreken over de financiële uitdagingen waarvoor zij zich gesteld zien. En dat is de start van verbetering. 

Door te kiezen voor een duidelijk beleid ontstaat er binnen de organisatie een overtuiging van de noodzaak om dit onderwerp structureel op de agenda te zetten. Zo blijken leidinggevenden, doorgaans degenen die verantwoordelijk zijn voor de budgetten, meer open te staan voor (budgetcoach)trajecten als zij eenmaal beseffen hoeveel een financieel niet-fitte medewerker eigenlijk kost. Bijvoorbeeld omdat hij onder enorme druk staat, daardoor minder presteert op de werkvloer of omdat hij zo diep in de schulden raakt waardoor hij helemaal niet meer verschijnt.

Bied de workshop ‘Budgetteren is te leren’ aan

Financiële rust begint met overzicht. En dat blijkt voor lang niet iedereen vanzelfsprekend. We merken in de praktijk dat nogal eens overschat wordt hoeveel overzicht mensen hebben op hun financiële situatie. Mensen blijken vaak een stuk minder inzicht te hebben in hun financiën dan gedacht. Wij worden, in een later stadium, dan ook regelmatig benaderd door onze opdrachtgevers omdat ze te maken krijgen met personeelsleden waarbij loonbeslag gelegd is. 

Wij bieden een aantal praktische oplossingen aan onze klanten aan, bijvoorbeeld een workshop die bewustzijn rondom de financiële situatie creëert. Zo’n klassikale of virtuele workshop is echt gericht op de medewerkers zelf. We geven de workshop ook incompany, indien gewenst als maatwerkoplossing. Uit ervaring weten we dat veelal mensen aansluiten die nog nét niet in de schulden zitten en dit graag voor zijn.

In de online cursus ‘Budgetteren is te leren’ leren mensen hun financiële situatie aanpakken. Deze cursus helpt om de persoonlijke financiële situatie te onderzoeken en doelen te stellen ter verbetering. Daarnaast stimuleert de cursus, die in 4 weken af te ronden is, mensen om deze doelen na te streven.  

 De volgende onderwerpen komen aan bod: 

• Levensfases en veranderingen 
• Inkomsten en uitgaven 
• Leren budgetteren 
• Verleidingen weerstaan 
• Betaalvormen 
• Tips voor sparen 
• Subsidies en toeslagen 
• Eerste hulp bij schulden

Volg een training om financiële problemen te signaleren en op te lossen

Wil je zelf ook concreet aan de slag om medewerkers te helpen hun financiële problemen te boven te komen? Wij bieden ook een training aan voor HR, managers, leidinggevenden en werkgevers om financiële problemen te signaleren, op te lossen en te voorkomen. 

Loonbeslag en de financiële consequenties, de rechten en plichten daarbij, het voorkomen ervan en hoe ga je het gesprek aan met de medewerker? Wat kan de medewerker zelf doen en hoe kan een werkgever een werknemer met financiële problemen concreet helpen? En wanneer is er dan het moment om door te verwijzen naar een budgetcoach? Deze vragen en meer worden behandeld tijdens de training, die overigens ook incompany kan plaatsvinden.

Conclusie: kies voor preventie

Loonbeslag is belastend voor werknemer én werkgever. Hoewel het soms onvermijdelijk is, kan vroegtijdige hulp veel ellende voorkomen. Budgetcoaching biedt medewerkers grip en rust, en ontlast werkgevers van administratieve druk en verborgen kosten.

Schakel budgetcoaching in voor jouw medewerkers

Wil je meer informatie, bijvoorbeeld over de regels en gevolgen rondom loonbeslag en ziekteverzuim: neem dan vrijblijvend contact met ons op. Heb je een medewerker met financiële problemen? Dan zorgen wij, indien gewenst, dat er binnen vijf werkdagen een coach aan huis, online of op de werkvloer komt. Met meer dan 40 coaches door het hele land is er altijd een coach bij jou in de buurt. We horen graag van je!

Waarom kiezen voor Budgetcoach.nl?

• Ruim 20 jaar ervaring: als grondlegger van budgetcoaching helpen wij sinds 2004 medewerkers structureel grip te krijgen op hun financiën.
• Familiebedrijf: we zijn persoonlijk, betrokken en betrouwbaar. Winst is belangrijk, maar niet het belangrijkste: wij willen écht een verschil maken in het leven van mensen.
• Preventief én curatief: voorkom financiële problemen en los bestaande schulden op met onze deskundige begeleiding.
• Landelijk netwerk van gecertificeerde coaches: er is altijd iemand in de buurt met de kennis en ervaring om jouw medewerker te helpen.
• Ontzorging van HR: wij ondersteunen bij communicatie, het aanmeldportaal en de praktische afhandeling, zodat HR zich kan richten op andere prioriteiten.
• Toegang tot tools & kennis: profiteer van een waardevolle e-learning, communicatietools en een overzichtelijk dashboard voor inzicht in (anonieme) aanmeldingen.
• Laagdrempelig & snel inzetbaar: start meteen, zonder ingewikkelde trajecten, geschikt voor zowel kleine als grote organisaties.
• Menselijke aanpak: persoonlijke coaching, warme begeleiding en empathie staan centraal, wij kijken verder dan cijfers en spreadsheets.

Veelgestelde vragen over loonbeslag